ประวัติความเป็นมาของชุมชนบ้านปงเหนือ
บ้านปงเหนือ หมู่ที่ 2 บ้าน บ้านปงเหนือ ตำบลบ้านปง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ชื่อเดิม คือ ปงย้างม้า (แปลว่าที่พักม้าและมีปงเป็นอาหารของม้า) ซึ่งเป็นที่ราบเชิงเขามีลำห้วยแม่ท่าช้างไหลผ่านกลางหมู่บ้าน เดิมเป็นเส้นทางค้าขายระหว่าง อำเอสะเมิงกับตัวเมืองเชียงใหม่ ทุกครั้งที่ชาวบ้านนำผลผลิตทางการเกษตรออกมาแลกและจำหน่ายในตัวเมืองเชียงใหม่จะแวะพักที่บ้านปงทุกครั้ง เนื่องจากที่บ้านปงมีน้ำและอาหารสำหรับม้า พอรุ่งเช้าก็เดินทางต่อไปยังตัวเมืองเชียงใหม่ขากลับก็เช่นกัน ต่อมาทางราชการให้ตั้งชื่อหมู่บ้านและให้ใช้ชื่อที่ทุกคนทุกภาคเข้าใจง่ายจึงใช้ชื่อว่า บ้านปง หมู่บ้านบ้านปงเริ่มมีประชากรเพิ่มมากขึ้นจึงแยกออกมา เป็น 2 หมู่บ้าน เป็นบ้านปงเหนือและบ้านปงใต้ บ้านปงเหนือมีลักษณะประเทศเป็นที่ราบเชิงเขาสองฝั่งน้ำแม่ตาช้าง มีเนื้อที่โดยประมาณ 2,090 ไร่ บริเวณหมู่บ้านเหมาะสำหรับการทำเกษตร
สภาพทั่วไปของชุมชน
บ้านปงเหนือ หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านปง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ที่อยู่อาศัยส่วนมากยังไม่มีเอกสารสิทธิถึงแม้ว่าจะอยู่อาศัยมาหลายชั่วอายุคนแล้ว พื้นที่ของหมู่บ้าน มีพื้นที่ที่ต้องการพัฒนาจำนวนมาก มีจำนวนซอยมาก การพัฒนาค่อนข้างล่าช้า และชาวบ้านมีรายได้ที่ไม่แน่นอน ส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้าง และ มีสถานที่สำคัญดังต่อไปนี้ วัด 1 แห่ง มีโรงเรียนขยายโอกาส 1 แห่ง และมีศูนย์การศึกษา ตามอัธยาศัย 1 แห่ง มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ 1 แห่ง ทางด้านแหล่งน้ำมีลำห้วยแม่ท่าช้าง มีประปาภูเขา 1 แห่ง มีประปาหมู่บ้าน 1 แห่ง แต่ไม่สามารถครอบคลุมทั้งหมู่บ้านได้
ลักษณะดิน โดยทั่วไปมีทั้งดินร่วน ดินเหนียว ดินร่วนปนทราย และดินดำเป็นบางส่วน
ลักษณะภูมิอากาศ
บ้านปงเหนือมีลักษณะอากาศร้อนชื้น อากาศเปลี่ยนแปลงไปตามฤดูกาล มี 3 ฤดู ได้แก่
ฤดูร้อน เริ่มแต่เดือนกุมภาพันธ์ ถึง พฤษภาคม สภาพอากาศไม่ค่อยร้อนมากนัก ด้วยสภาพชุมชนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าธรรมชาติที่มีความอุดมสมบูรณ์ดีอยู่จากการจัดการของชุมชน แต่ในช่วงปลายของฤดูมักจะเกิดพายุฝนฟ้าคะนองและมีลมกรรโชคแรงรวมทั้งอาจจะมีลูกเห็บตก ก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินของชุมชนทุกปี เรียกว่า”พายุฤดูร้อน”
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือน พฤษภาคม ถึงเดือน กันยายน ระยะเวลาประมาณ 5 เดือน จะมีฝนตกหนักในช่วงเดือนสิงหาคม กันยายน อาจก่อให้เกิด น้ำป่าไหลหลาก โดยมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 950 มิลลิเมตร/ปี
ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคม ถึงเดือนกุมภาพันธ์ ในช่วงเดือนตุลาคมเป็นช่วงของการเปลี่ยนฤดูกาลจากฤดูฝนสู่ฤดูหนาว อากาศแปรปรวนไม่แน่นอน อากาศเริ่มเย็น หรืออาจจะมีฝนตกฟ้าคะนอง อากาศหนาวบางปีอาจจะต่ำกว่า 10 องศา
อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อกับ บ้านทุ่งโป่งใต้ หมู่ที่ 9 ตำบล บ้านปง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ บ้านแม่เหียะใน หมู่ 3 ตำบลแม่เหียะ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
ทิศใต้ ติดต่อกับ บ้านปงใต้ หมู่ 1 ตำบล บ้านปง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ บ้านทุ่งโป่งใต้ หมู่ 9 ตำบล บ้านปง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่
สภาพภูมิประเทศ มีลักษณะเป็นที่ราบเชิงเขาที่ราบริมน้ำแม่ตาช้าง
มีทั้งหมด 397 ครัวเรือน
ประชากรรวมทั้งหมด 900 คน
เป็นชาย 468 คน เป็นหญิง 432 คน
-
สภาพเศรษฐกิจ
บ้านปงเหนือนับเป็นชุมชนกึ่งเมืองกึ่งการเกษตรทำให้การประกอบอาชีพในชุมชนมีความหลากหลาย แต่อาชีพส่วนใหญ่ของประชากรได้แก่การรับจ้างและงานนอกภาคเกษตร ประมาณร้อยละ 60 อาชีพภาคการเกษตรประมาณ ร้อยละ 20 การเกษตรมีพืชที่เด่นของบ้านปงเหนือคือ ลำไย อโวกาโด ผัก ข้าว ในชุมชนมีวัดอรัญญาวาสเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีนักท่องเที่ยวตลอดปี การได้รับการช่วยเหลือจากสวัสดิการของรัฐ ร้อยละ 15 และ การพึ่งพิงจากแหล่งทรัพยากรธรรมชาติ ร้อยละ 5 เพื่อการบริโภค
จากข้อมูล จปฐ ปีพ.ศ.2566 รายได้ของชุมชนมีรายได้รายบุคคล 171,349.25 บาท/คน/ปี และรายได้ครัวเรือน 390,930.37 บาท/ครัวเรือน/ปี